หนึ่งในความท้าทายของการดูแลผู้ป่วยติดเตียง คือ การจัดท่าทางและพลิกตัวให้กับผู้ป่วย เพื่อที่จะป้องกันความเสี่ยงในการเกิดแผลกดทับ หลายคนเพิ่งเคยดูแลผู้ป่วยติดเตียงเป็นครั้งแรก จึงทำให้ยังไม่รู้ว่าจะต้องพลิกตัวผู้ป่วยอย่างไร หรือจะต้องจัดท่านั่งท่านอนให้กับผู้ป่วยอย่างไรจึงจะเหมาะสม อายุวัฒน์ จึงจะขอแนะนำการดูแลจัดท่าทางและการพลิกตัวผู้ป่วยติดเตียงที่ถูกต้อง

ผู้ป่วยติดเตียง ควรเปลี่ยนท่าบ่อยแค่ไหน?

ผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียงควรจัดการเปลี่ยนท่านอนให้กับผู้ป่วยทุก ๆ 2 ชั่วโมง เพื่อลดปัญหา การเกิดแผลกดทับ การเกิดอาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ การเกิดภาวะข้อติดแข็ง อีกทั้งยังช่วยลดอาการปวดและบวมของร่างกายข้างที่อ่อนแรง และกระตุ้นการไหลเวียนเลือดได้อีกด้วย

ก่อนจัดท่าทางให้กับผู้ป่วยติดเตียงควรเตรียมตัวอย่างไร?

  • แจ้งให้ผู้ป่วยทราบก่อนมีการจัดท่าทาง ป้องกันการเกร็งของผู้ป่วย
  • ปรับระดับความสูงของเตียงให้เหมาะสม โดยอยู่ในระดับประมาณศอกของผู้ดูแลเพื่อให้ง่ายต่อการจัดท่าทาง
  • นำหมอน เครื่องนอน หรือสิ่งของบนเตียงออกก่อนการจัดท่าทาง
  • ตรวจสอบไม่ให้สายต่าง ๆ ติดอยู่กับที่นอน
  • ในขั้นตอนการพลิกตัวให้กับผู้ป่วย ควรพลิกให้ลำตัวเคลื่อนพร้อมกัน เพื่อป้องกันการบิดของกระดูกสันหลัง และจัดให้ข้อต่อต่าง ๆ อยู่ในท่างอเล็กน้อย
  • พยุงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายด้วยหมอนหรือม้วนผ้า
  • อย่าลืมตรวจตรวจสอบสภาพผิวหนัง และนวดปุ่มกระดูกบริเวณที่ต้องมีการรับน้ำหนักตัว

การจัดท่าทางสำหรับผู้ป่วยติดเตียง

  • ท่านอนหงาย

จัดท่านอนของผู้ป่วยให้นอนหงายโดยวางแขนข้างที่อ่อนแรงไว้บนหมอน จากนั้นจัดท่าให้มืออยู่สูงกว่าศอกและศอกอยู่สูงกว่าไหล่ ในการพลิกตัวหากก่อนหน้านี้ผู้ป่วยอยู่ในท่านอนตะแคง ให้นำหมอนที่หนุนรองบริเวณหลัง แขน และขาในท่านอนตะแคงออก จากนั้นประคองจับที่สะบักไหล่ และสะโพกของผู้ป่วยด้านที่ไม่นอนทับ ออกแรงดันผู้ป่วยให้พลิกหงายอย่างนุ่มนวล รองข้อเข่าทั้ง 2 ข้างด้วยหมอน วางผ้าขนหนูหรือหมอนใบเล็กที่บริเวณตาตุ่ม (ข้างที่อ่อนแรง) เพราะตาตุ่มอาจไปกดทำให้เป็นแผลกดทับได้ จากนั้นให้ปรับเตียงขึ้นสูงไม่เกิน 60 องศา เพื่อช่วยลดแรงกดทับที่บริเวณปุ่มกระดูกท้ายทอย ก้นกบและสะบักป้องกันไม่ให้ผิวหนังบริเวณก้นกบถูกกดทับจนกลายเป็นแผล

  • ท่านอนตะแคง (โดยในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นอัมพฤกษ์ด้านใดด้านหนึ่ง ให้ตะแคงทับฝั่งที่มีแรงก่อน จากนั้นจะเป็นการนอนหงาย และตะแคงไปยังฝั่งที่ไม่มีแรงตามลำดับ)

การพลิกตัวตะแคงทับฝั่งที่มีแรง: พลิกตัวตะแคงตัวผู้ป่วย โดยหันตัวผู้ป่วยเข้าหาผู้ดูแล จากนั้นจัดแขนผู้ป่วยด้านที่อยู่ด้านเดียวกับผู้ดูแลให้กางออกและงอเล็กน้อย เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยพลิกตัวมานอนทับ แล้วจับเข่าผู้ป่วยด้านตรงข้าม (ด้านที่อ่อนแรง)ให้ตั้งขึ้น โดยล็อกเข่าด้วยมือข้างหนึ่งเอาไว้ จากนั้นใช้มืออีกข้างจับที่หัวไหล่ผู้ป่วยซึ่งเป็นด้านตรงข้าม แล้วออกแรงพลิกตัวผู้ป่วยเข้าหาผู้ดูแลอย่างระมัดระวัง และอย่าเพิ่งปล่อยมือออกจากลำตัวผู้ป่วย เพราะตัวผู้ป่วยอาจไหลและทำให้เกิดการบาดเจ็บได้ จากนั้นจัดขาข้างที่พลิกมาให้อยู่ในลักษณะกึ่งงอ ส่วนขาอีกข้างให้เหยียดออก แล้วนำหมอนมารองขา และรองใต้แขน (เหมือนกับการกอดก่ายหมอน) สุดท้ายรองหมอนอีกใบที่หลังเพื่อป้องกันการไหล

การพลิกตัวตะแคงทับฝั่งที่อ่อนแรง: ผู้ดูแลยืนอยู่ฝั่งที่ผู้ป่วยอ่อนแรง จากนั้นทำแบบเดียวกันกับการพลิกตัวตะแคงด้านบน แต่ให้แขนและสะบักข้างอ่อนแรงเหยียดมาด้านหน้าและอยู่ในท่าหงายมือ ขาข้างอ่อนแรงเหยียดข้อสะโพกตรง ขาข้างแข็งแรงให้วางบนหมอนงอสะโพกและเข่า โน้มมาด้านหน้า

ให้ Aryuwat Nursing Home ช่วยคุณดูแลผู้ป่วยติดเตียง

อายุวัฒน์ เนอร์สซิ่งโฮม ศูนย์ดูแลผู้ป่วยติดเตียงและผู้สูงอายุราคาถูกในย่านพระรามสอง ด้วยมาตรฐานระดับโลก คนที่คุณรักจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดโดยแพทย์พยาบาลและผู้เชี่ยวชาญในการดูแลผู้ป่วยติดเตียง ที่สำคัญคือ การเดินทางที่สะดวก อยู่ใกล้กับโรงพยาบาลหลายแห่ง ไม่ต้องกังวล เพราะเราพร้อมรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉิน และมีระบบการส่งต่ออย่างรวดเร็วและมีคุณภาพด้วยทีมรถเคลื่อนย้ายผู้ป่วยและรถพยาบาล 24 ชั่วโมง

 

ที่มาข้อมูล: 

http://courseware.npru.ac.th/admin/files/20170115133601_173fd611817bdf296d8f2080d0846382.pdf